fashion-tech

Εδώ και τρεις μέρες βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα όλο το παρασκήνιο μιας από τις μεγαλύτερες εκδηλώσεις μόδας του αιώνα, το Met Gala. Πρόκειται για το φιλανθρωπικό γκαλά του Metropolitan Museum of Art της Νέας Υόρκης, που πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1971 και έκτοτε γίνεται την πρώτη Δευτέρα του Μαΐου, έχοντας πάντα μία θεματική στο ντύσιμο των συμμετεχόντων. Η διαδικασία του event θέλει όλους τους καλεσμένους (οι οποίοι σημειωτέον από το 1995 επιλέγονται από την editor in chief της Αμερικανικής Vogue και υπεύθυνη της διοργάνωσης, Anna Wintour) να καταβάλουν το ποσό των τριάντα χιλιάδων δολαρίων, προκειμένου να ενισχύσουν το σκοπό του Costume Institute και, ταυτόχρονα, να εξασφαλίσουν την παρουσία τους στο απέραντο κόκκινο χαλί της αίθουσας. Ένα κόκκινο χαλί που φέτος οδήγησε μάλλον σε αδιέξο.

Το θέμα ήταν το Manus x Machina: Fashion In An Age Of Technology, που από τον τίτλο του κιόλας καταστά σαφές πως πρόκειται για τη σχέση μόδας και τεχνολογίας. Είναι βέβαιο πως η μόδα επηρεάζεται απ’ό,τι ορίζει η εποχή της, επομένως στις μέρες μας σημαντικά και από την τεχνολογία.Έχοντας αυτό ως δεδομένο, θα μπορούσαμε να χωρίσουμε τη σημασία της στη σύγχρονη βιομηχανία της μόδας σε δύο κατηγορίες: στον τρόπο που την επηρεάζει ως προς την κατασκεύη και στον τρόπο που την επηρεάζει ως προς την προβολή της. Στην κατασκευή, η τεχνολογία άρχιζε να εισχωρεί σημαντικά στη μόδα κατά τον 20ο αιώνα, όταν βρισκόταν σε έξαρση το καλλιτεχνικό κίνημα του φουτουρισμού. Οι Φουτουριστές εισήγαγαν κάθε νέο μέσο στην καλλιτεχνική έκφραση και χαιρέτησαν τα νέα τεχνολογικά μέσα της εποχής ως ένα θρίαμβο του ανθρώπου απέναντι στη φύση. Νέες μηχανές απομακρύνουν την επέμβαση του ανθρώπινου χεριού στην κατασκευή ενός ρούχου, τα παραδοσιακά υφάσματα-όπως το βαμβάκι και το μετάξι- δίνουν τη θέση τους σε άλλα, αρκετά επεξερασμένα από υλικά όχι φιλικά προς το δέρμα και το περιβάλλον που, ωστόσο, είναι πιο φτηνά και πολλές φορές και πιο ανθεκτικά. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγα είναι ο πολυεστέρας, ο οποίος περιλαμβάνει εμφανιζόμενες χημικές και συνθετικές ουσίες μέσω πολυμερισμού σταδιακής ανάπτυξης. Έτσι, η (Υψηλή) Ραπτική έχει πάρει σήμερα τη μορφή θεσμού, που απλώς αντιπροσωπεύεται από λίγους οίκους και υποστηρίζεται αποκλειστικά από ένα περιορισμένο πελατολόγιο. Φυσικά, η έντονη αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού και οι σύγχρονες καταναλωτικές ανάγκες, δε θα μπορούσαν να καλυφθούν χωρίς την τόσο μεγάλη προσφορά (τουλάχιστον την ποσοτική) της τεχνολογίας. Εξάλλου, οι φυσικοί πόροι δεν είναι ανεξάντλητοι και δε θα μπρούσαν να εξυπηρετούν τον άνθρωπο επ’άπειρο.

Κάνεις, επίσης, δεν μπορεί να αρνηθεί πως η τεχνολογία έχει επηρεάσει πολύ και τη δημιουργική διαδικασία πίσω από την κατασκευή ενός ρούχου. Η Ολλανδή Iris van Herpen, ήταν η πρώτη σχεδιάστρια μόδας που στη συλλογή του 2010 “Crystallization”, παρουσίασε ένα 3-D-printed haute couture garment. Ένα φόρεμα συναρμολογείτα με 9 διαφορετικά επίπεδα πολυαμιδίου, που πάνω τους είναι τυπωμένα ψηφιακά κοχύλια, και αγκαλιάζοντας τους ώμους και το κεφάλι του μοντέλου, δημιουργούν την αίσθηση μίας φουτουριστικής ασπίδας. Επίσης, η Pauline van Dongen δημιούργησε ένα φόρεμα που έχει ενσωματωμένους ηλιακούς συλλέκτες, που μπορούν να φορτίζουν ένα κινητό τηλέφωνο μετά από δύο ώρες έκθεσής του στον ήλιο. Oι καινοτομίες, συνεπώς, που η τεχνολογία προσφέρει στη μόδα ως προς την παραγωγή, δεν αποτελούν ένα πυροτέχνημα που στοχεύει στον ενθουσιασμό, αλλά πραγματικά προσπαθούν να βρουν τη λύση στο τέλμα της προσφοράς της φύσης και ίσως και κάποιες φορές τη λύση στο τέλμα της καλλιτεχνικής έκφρασης.

Από την άλλη πλευρά, η τεχνολογία εισχωρεί και στον τρόπο που προβάλλεται η μόδα σήμερα. Και ο τρόπος που επικοινωνείται πιά έχει αλλάξει τρομακτικά. Μια boutique σε κεντρικό σημείο μίας πόλης, ένα fashion show της τελευταίας συλλογής ή μία καταχώρηση σε ένα περιοδικό έχουν αντικατασταθεί από το hashtag σε ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης και από αναρίθμητες συνεργασίες με διάσημες ανά τον κόσμο, οι οποίες επιλέγονται με μοναδικό κριτήριο τους ακολουθούς τους στα social media. Η αισθητική αυτών των προτύπων δεν εξετάζεται καν, ενώ τις περισσότερες φορές μπορεί να μην παράγουν καν κάποιο έργο, και επίσης να μην ταιριάζουν με την αισθητική του οίκου που τις επιλέγει. Φημολογείτα, πως όταν η Vogue έκανε το πρώτο εξώφυλλο της Kim Kardashian ο οίκος BALENCIAGA αρνήθηκε να βάλει καταχώρηση, αλλά σήμερα, με τους εκατομμύριους followers που διατηρεί στο Instagram, την πληρώνει για να βγάζει φωτογραφίες με τις τσάντες του.

Επίσης, ο φαύλος κύκλος του μότο “δες το τώρα, αγόρασέ το τώρα, φόρα το τώρα” έχει κάνει φαινομενικά τη μόδα μία πηγή ανεξάντλητης έμπνευσης με τους σχεδιαστές των μεγάλων οίκων να παρουσιάζουν τον τραγικό αριθμό των έξι συλλογών τον χρόνο. Η τεχνολογία κάνει τα πάντα να δημιουργούνται εύκολα, άμεσα και σε πληθώρα. Το μυαλό των σχεδιαστών, ωστόσο, δεν μπορεί να ακολουθήσει τη δύναμη της μηχανής, και έτσι φτάνουμε στο σημείο να ανακυκλώνονται με ταχείς ρυθμούς οι creative directors των οίκων, να παρουσιάζουν συλλογές που δεν τους εκφράζουν απόλυτα, και τελικά όλα να έχουν άμεση ημερομηνία λήξης. Το πιο βασικό χαρακτηριστικό της τεχνολογίας είναι η γρήγορη ανανέωσής της, ένα χαρακτηριστικό που είχε μεν η μόδα, αλλά το συναντά πιά ακόμα περισσότερο.

Έτσι, οδηγούμαστε στο λογικό συμπέρασμα  οτι η τεχνολογία έχει προσφέρει κάποια θετικά και κάποια αρνητικά στοιχεία της στη μόδα. Ερχόμενοι, όμως, στην βραδιά του Met Gala δημιουργείται το εξής ερώτημα: Ποιά πλευρά της σχέσης μόδας και τεχνολογίας προωθείται; Ρούχα σχεδιάζονται μόνο για μια βραδιά, γι’αυτή την περίσταση, είναι φτιαγμένα απο υλικά τα οποία δεν αντιπροσωπεύουν καν τον φουτουρισμό που προαναφέρθηκε (τα λαμέ και οι παγέτες θυμίζουν μάλλον περισσότερο ελληνικά νυχτερινά κέντρα), και κυρίως τα πρόσωπα που τα φορούν επι τω πλείστον έχουν το βασικό γνώρισμα των αμέτρητων followers στο Instagram. Ατυχήσατε, η σχέση της μόδας και της τεχνολογίας δεν κρύβεται πίσω από μία ασημί τουαλέτα που το μόνο ενδιαφέρον χαρακτηριστικό της είναι το πως κρατά ασφυκτικά το στήθος της Kardashian.

LAZAROS TZOVARAS

No more articles