Μοιάζει με κάτι ανάμεσα σε προϊστορική καλύβα και γλυπτό: μια τεράστια, στρογγυλή στέγη από άχυρο που σηκώνεται απαλά σαν να ανασαίνει, πάνω από ένα σπίτι που κυριολεκτικά βγαίνει από το χώμα. Είναι το Kagaku no Sato Main House, το νέο έργο του Ιάπωνα αρχιτέκτονα Kengo Kuma στην επαρχία Ιμπαράκι, ένα σπίτι δύο επιπέδων και 137 τετραγωνικών που μόλις τιμήθηκε με το JAPAN WOOD DESIGN AWARD 2026, στην κατηγορία Social Design.
Ένα σπίτι για την τηλεόραση και για το τοπίο
Το σπίτι, που ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, είναι η καρδιά ενός project αποκατάστασης satoyama — του παραδοσιακού ιαπωνικού αγροτικού τοπίου όπου χωράφια, δάση και άνθρωποι συνυπάρχουν. Το project παρουσιάζεται σε ιαπωνική τηλεοπτική εκπομπή του Nippon TV με επικεφαλής τον δημοφιλή παρουσιαστή George Tokoro και μια ομάδα ειδικών για το φυσικό περιβάλλον. Η ιδέα: να δείξει πώς μπορεί κανείς να ζει ξανά σε αρμονία με τη φύση, με υλικά και τεχνικές που η Ιαπωνία σχεδόν ξέχασε.
Φωτ.: ©NTV / Ryohei Sawaki — Kengo Kuma and Associates
Μια στέγη που ακολουθεί τον αέρα και τον ήλιο
Η κυκλική στέγη δεν είναι απλώς εντυπωσιακή. Ανασηκώνεται ώστε να «πιάνει» τους ανέμους που φυσούν από βορρά προς νότο και το φως του νότου, και στηρίζεται σε 28 κορμούς από αραιώσεις του τοπικού δάσους, τοποθετημένους ακτινωτά σαν ακτίνες ομπρέλας. Σχεδιάστηκε μαζί με τον μηχανικό Norihiro Ejiri και, όπως εξηγεί το γραφείο του Kuma, η σύνθετη «αιωρούμενη» καμπύλη της προέκυψε από τον συνδυασμό της παραδοσιακής τέχνης των ντόπιων μαραγκών με σύγχρονο 3D σχεδιασμό.
Το ίδιο το άχυρο ακολουθεί μια τοπική τεχνική της Ιμπαράκι που συνδυάζει ρυζόαχυρο και καλάμια, ενώ η σκεπή κλείνει με shibamune, ένα παραδοσιακό τελείωμα από χώμα όπου φυτρώνει χορτάρι — γι’ αυτό η στέγη μοιάζει να πρασινίζει στην κορυφή.
Ο τοίχος είναι το χωράφι
Η πιο ποιητική λεπτομέρεια βρίσκεται στο έδαφος. Το δάπεδο είναι tataki, πατημένο χώμα που πάρθηκε κατευθείαν από το χωράφι μπροστά στο σπίτι, και το ίδιο χώμα έχει απλωθεί και στους εξωτερικούς τοίχους. Μεγάλα ανοίγματα κάτω από τη στέγη ενώνουν μέσα και έξω σε έναν ενιαίο χώρο. Στο εσωτερικό, χαρτί washi βαμμένο με χυμό λωτού και πέτρα από τις κοντινές περιοχές Makabe και Shirakawa ολοκληρώνουν μια παλέτα που δεν «ταξίδεψε» σχεδόν καθόλου για να φτάσει εδώ.
Γιατί έχει σημασία
Ο Kengo Kuma, ο αρχιτέκτονας του Εθνικού Σταδίου των Ολυμπιακών Αγώνων του Τόκιο, έχει χτίσει όλη του την καριέρα πάνω στο ξύλο, το χαρτί και το χώμα. Σε μια εποχή που η «βιωσιμότητα» στην αρχιτεκτονική συχνά σημαίνει πιστοποιητικά και ενεργειακές κλάσεις, το Kagaku no Sato Main House δίνει μια πιο απλή απάντηση: ένα σπίτι που, με τα χρόνια, θα μοιάζει όλο και περισσότερο με το τοπίο γύρω του. Περισσότερες φωτογραφίες στο designboom.

