Architecture

Το θέατρο-κύμα της Zaha Hadid στο Μαρόκο

Από μακριά μοιάζει με κύμα που σηκώνεται από το ποτάμι. Το Théâtre Royal de Rabat, στις όχθες του Bouregreg στην πρωτεύουσα του Μαρόκου, είναι ένα από τα τελευταία κτίρια που σχεδίασε η ίδια η Zaha Hadid και το πρώτο της στην Αφρική. Άνοιξε τον Απρίλιο, και τώρα το Dezeen το παρουσιάζει αναλυτικά, με νέες φωτογραφίες του Jared Chulski που δείχνουν πόσο εντυπωσιακό βγήκε τελικά.

Σε άλλα νέα: Kengo Kuma: Το σπίτι από άχυρο και χώμα που γίνεται ένα με το τοπίο

Théâtre Royal de Rabat, Zaha Hadid Architects
Φωτ.: Jared Chulski / Courtesy of ZHA

Μια ιστορία 16 χρόνων

Η Zaha Hadid υπέγραψε τη συμφωνία για το θέατρο το 2010 και το σχεδίασε μαζί με τον Patrik Schumacher. Η κατασκευή ξεκίνησε το 2014, η ίδια όμως πέθανε τον Μάρτιο του 2016 και δεν το είδε ποτέ τελειωμένο. Για χρόνια το κτίριο στεκόταν σχεδόν έτοιμο αλλά κλειστό, κάτι που είχε γίνει ολόκληρη συζήτηση στον χώρο της αρχιτεκτονικής. Τελικά άνοιξε στις 22 Απριλίου 2026, με νέο όνομα: από Grand Théâtre έγινε Théâtre Royal.

Muqarnas με ψηφιακό σχέδιο

Το συγκρότημα πιάνει περίπου 27.000 τετραγωνικά μέτρα. Στην καρδιά του βρίσκεται η κεντρική αίθουσα με 1.821 θέσεις, δίπλα της μια μικρότερη αίθουσα 250 θέσεων, ενώ έξω, προς το ποτάμι, απλώνεται ένα υπαίθριο αμφιθέατρο για 7.000 άτομα. Η κεντρική αίθουσα είναι το πιο ενδιαφέρον κομμάτι: οι τοίχοι και η οροφή της έχουν κρυσταλλική γεωμετρία εμπνευσμένη από τα muqarnas, τα σταλακτιτοειδή διακοσμητικά θόλων της ισλαμικής και μαροκινής αρχιτεκτονικής. Η ZHA τα ξαναέφτιαξε με ψηφιακά εργαλεία, και το αποτέλεσμα είναι ταυτόχρονα παραδοσιακό και φουτουριστικό.

Théâtre Royal de Rabat, Zaha Hadid Architects
Φωτ.: Jared Chulski / Courtesy of ZHA

Μέσα, σκάλες σαν κορδέλες ανεβαίνουν τέσσερις ορόφους, όπως περιέγραψαν οι New York Times, και κάθε γωνία έχει τις καμπύλες που έκαναν τη Hadid τη μόνη αρχιτέκτονα που αναγνωρίζεις με μια ματιά. Το κόστος έφτασε περίπου τα 2 δισεκατομμύρια ντιρχάμ, με τη στατική μελέτη από την AKT II του Λονδίνου.

Η κληρονομιά της Zaha Hadid

Η Zaha Hadid ήταν η πρώτη γυναίκα που κέρδισε το Pritzker, και το γραφείο της συνεχίζει μέχρι σήμερα να τελειώνει έργα που είχε ξεκινήσει η ίδια. Το Rabat όμως έχει κάτι ξεχωριστό: είναι η στιγμή που η αρχιτεκτονική της συναντά μια χώρα με τόσο δυνατή δική της παράδοση, και αντί να τη σβήσει, τη μεταφράζει. Δέκα χρόνια μετά τον θάνατό της, το κτίριο αυτό λειτουργεί σαν η τελευταία της μεγάλη δήλωση. Δες περισσότερα στη σελίδα του έργου στη ZHA.

Théâtre Royal de Rabat, Zaha Hadid Architects
Φωτ.: Jared Chulski / Courtesy of ZHA