Το 1990 η Sinéad O’Connor ήταν μία από τις μεγαλύτερες pop σταρ του πλανήτη. Η Ιρλανδή τραγουδίστρια με το ξυρισμένο κεφάλι και τη συγκλονιστική διασκευή στο «Nothing Compares 2 U» του Prince έμεινε τέσσερις εβδομάδες στο Νο1 στην Αμερική. Δύο χρόνια αργότερα, 18.000 άνθρωποι στη Νέα Υόρκη τη γιούχαραν τόσο δυνατά, που δεν μπορούσε καν να αρχίσει να τραγουδά. Ένα βίντεο από εκείνη τη βραδιά κάνει ξανά τον γύρο του Instagram και θυμίζει γιατί η Sinéad ήταν πολύ περισσότερα από μια υπέροχη φωνή.
Σε άλλα νέα: Από το τραπέζι της μαμάς στα clubs του Λονδίνου: Το νέο άλμπουμ του Skepta
Η φωτογραφία που σκίστηκε μπροστά σε όλη την Αμερική
Στις 3 Οκτωβρίου 1992 η Sinéad ήταν η μουσική καλεσμένη της εκπομπής Saturday Night Live του αμερικανικού τηλεοπτικού δικτύου NBC, με παρουσιαστή εκείνο το βράδυ τον Tim Robbins. Τραγούδησε χωρίς μουσική το «War» του Bob Marley, κοίταξε την κάμερα και έσκισε μια φωτογραφία του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β΄, φωνάζοντας «Fight the real enemy». Ήταν η διαμαρτυρία της για την κακοποίηση παιδιών μέσα στην Καθολική Εκκλησία. Όπως είπε αργότερα, η φωτογραφία του Πάπα ήταν της μητέρας της.
Η στιγμή αυτή δεν ξαναπροβλήθηκε ποτέ από το NBC: στις επαναλήψεις του επεισοδίου, το κανάλι έβαλε στη θέση της την πρόβα, όπου η Sinéad σήκωνε απλώς τη φωτογραφία ενός παιδιού.
Η αντίδραση ήταν άγρια. Ο Joe Pesci, παρουσιαστής του Saturday Night Live την επόμενη εβδομάδα, είπε on air ότι θα της έριχνε μια σφαλιάρα, ραδιόφωνα έβγαλαν τα τραγούδια της από το πρόγραμμα και στην Times Square έλιωσαν τους δίσκους της με οδοστρωτήρα.
Ένα Madison Square Garden γεμάτο θρύλους
Δεκατρείς μέρες μετά, στις 16 Οκτωβρίου, μια συναυλία στο Madison Square Garden γιόρταζε τα 30 χρόνια από τον πρώτο δίσκο του Bob Dylan. Στη σκηνή ανέβηκαν οι Neil Young, Eric Clapton, George Harrison, Johnny Cash, Stevie Wonder, Tom Petty, Eddie Vedder και πολλοί ακόμα. Η Sinéad είχε κάνει πρόβα το «I Believe in You», ένα ήσυχο τραγούδι του Dylan από το 1979.
Τη σύστησε ο Kris Kristofferson, λέγοντας ότι το όνομά της έχει γίνει συνώνυμο του θάρρους και της ακεραιότητας. Μόλις βγήκε, η αρένα χωρίστηκε στα δύο: χειροκροτήματα από τη μια, ένα εκκωφαντικό γιουχάισμα από την άλλη, που δεν έλεγε να σταματήσει. Εκείνη στεκόταν ακίνητη στο κέντρο της σκηνής και περίμενε.
«I’m not down»
Από τα παρασκήνια ζήτησαν από τον Kristofferson να την κατεβάσει από τη σκηνή. Εκείνος αρνήθηκε. Βγήκε, την αγκάλιασε και της ψιθύρισε «Don’t let the bastards get you down», μην αφήσεις τα καθάρματα να σε πτοήσουν. Η απάντησή της ήταν άμεση: «I’m not down». Δεν λύγισα.
Έκανε νόημα στην μπάντα να σταματήσει και, αντί για Dylan, τραγούδησε ξανά, χωρίς μουσική και με όλη της τη δύναμη, το «War», το ίδιο τραγούδι που ερμήνευσε στο Saturday Night Live. Μετά βγήκε από τη σκηνή και χάθηκε στην αγκαλιά του Kristofferson.
Όσοι είδαν τις εικόνες έγραψαν ότι εκείνη τη στιγμή έκλαιγε. Η ίδια το διέψευσε λίγες εβδομάδες αργότερα, σε συνέντευξη στο ιρλανδικό Hot Press: δεν έκλαιγε, είπε, πάλευε να μην κάνει εμετό. Περιέγραψε ένα κοινό μισό να επευφημεί και μισό να γιουχάρει, παραδέχτηκε ότι δεν περίμενε τόση εχθρότητα και είπε ότι εκείνη η νύχτα τη γέρασε. Τον Kristofferson τον αποκάλεσε «άγγελο σταλμένο από τον ουρανό».
Το τραγούδι που της έγραψε ο Kristofferson
Ο Kristofferson δεν μετάνιωσε ποτέ. «Μου φάνηκε λάθος να γιουχάρουν αυτό το κορίτσι εκεί πάνω», είπε χρόνια μετά. Το 2009 έγραψε για εκείνη τη στιγμή το «Sister Sinéad», στο άλμπουμ του Closer to the Bone. Όταν πέθανε, τον Σεπτέμβριο του 2024 στα 88 του, το βίντεο από το Madison Square Garden έγινε ξανά viral, όπως θύμισαν οι Irish Times.
Τελικά είχε δίκιο
Στα χρόνια που ακολούθησαν, οι επίσημες έρευνες στην Ιρλανδία κατέγραψαν δεκαετίες κακοποίησης παιδιών σε ιδρύματα της Εκκλησίας και τη συστηματική συγκάλυψή της. Αυτό για το οποίο τη γιούχαραν το 1992 έγινε δημόσια, επίσημη αλήθεια.
Η Sinéad O’Connor πέθανε τον Ιούλιο του 2023, στα 56 της. Στις 8 Δεκεμβρίου θα έκλεινε τα 60, ενώ ετοιμάζεται ταινία για τη ζωή της, σε σκηνοθεσία Josephine Decker και σενάριο της Ιρλανδής Stacey Gregg. Και κάθε φορά που κάποιος ξαναμοιράζεται εκείνα τα λίγα λεπτά από το Madison Square Garden, μια νέα γενιά μαθαίνει τι σημαίνει να στέκεσαι όρθιος όταν όλοι σου φωνάζουν να φύγεις.