Τι θα συνέβαινε αν ένα κτίριο μπορούσε να ακούσει την καρδιά σου; Στον Άγιο Ιωάννη Ρέντη, δύο φωτεινές κόκκινες φράσεις έχουν εγκατασταθεί στις αντίθετες πλευρές ενός πρώην εργοστασίου πλαστικών. Δεν διαφημίζουν τίποτα. Μιλούν για κάτι που συνήθως περνά απαρατήρητο: το γεγονός ότι είμαστε ζωντανοί.
Πρόκειται για το Heartbeat / Breathing (2026), τη νέα εγκατάσταση του Βρετανού καλλιτέχνη Tim Etchells, ειδικά σχεδιασμένη για το Onassis Ready. Οι επιγραφές «The Sound of Your Heartbeat» και «The Sound of Your Breathing» είναι ορατές από απόσταση. Αν και βρίσκονται σε διαφορετικά άκρα του κτιρίου, μοιάζουν να συνομιλούν μεταξύ τους — και με όσους περνούν από εκεί.
Σε άλλα νέα: Ο «Οιδίποδας» σε σκηνοθεσία Robert Icke επιστρέφει στη Στέγη
Η τέχνη που σου θυμίζει να αναπνέεις
Ο Etchells δεν ζητά από τον θεατή να αποκρυπτογραφήσει κάποιο περίπλοκο μήνυμα. Επιλέγει δύο καθημερινούς, σχεδόν αόρατους ρυθμούς του σώματος: τον χτύπο της καρδιάς και την αναπνοή. Σε μεγάλη κλίμακα, με το κόκκινο νέον να ξεχωρίζει πάνω στη βιομηχανική αρχιτεκτονική, οι πιο προσωπικές μας λειτουργίες αποκτούν δημόσια παρουσία.
«Υπάρχει κάτι τρυφερό σε αυτή την αναγνώριση», σημειώνει ο καλλιτέχνης στο δελτίο τύπου της Στέγης, συνδέοντας τη μνημειακή παρουσία του νέον με την ανθρώπινη ευαλωτότητα. Το έργο δεν μετρά πραγματικά τους παλμούς των περαστικών ούτε ακολουθεί ηλεκτρονικά την αναπνοή τους· λειτουργεί μέσα από τη γλώσσα, την κλίμακα και τη δική μας επίγνωση.
Από τη Στέγη στον Ρέντη
Το νέο έργο συνεχίζει μια σχέση που έχει ήδη αφήσει το αποτύπωμά της στην Αθήνα. Στην πρόσοψη της Στέγης, ο Etchells είχε τοποθετήσει τη φράση «All we have is words, All we have is worlds». Τώρα η γλώσσα του μετακινείται από τον κόσμο των λέξεων στον κόσμο του σώματος. Η συνεργασία του με τη Στέγη ξεκίνησε το 2016, με το And For The Rest (Athens) στο Fast Forward Festival.
Καλλιτεχνικός διευθυντής των Forced Entertainment, ο Etchells κινείται ανάμεσα στην περφόρμανς, τη φωτογραφία, το βίντεο, τη λογοτεχνία και τις εγκαταστάσεις κειμένου. Η δύναμη των έργων του βρίσκεται συχνά σε αυτό που δεν εξηγούν ολοκληρωτικά: αφήνουν χώρο για προσωπική ερμηνεία.
Το Onassis Ready γίνεται ένα νέο σημείο συνάντησης της Αθήνας
Το Onassis Ready, στη Στρατή Τσίρκα 2, στον Άγιο Ιωάννη Ρέντη, καταλαμβάνει 3.760 τετραγωνικά μέτρα ενός μεταμορφωμένου εργοστασίου πλαστικών. Έχει ήδη φιλοξενήσει το αφιέρωμα «you are invited» στον Juergen Teller, διοργανώσεις του Borderline Festival και την έκθεση «Ongoing» της Tilda Swinton.
Και η επόμενη μεγάλη συνάντηση με τη σύγχρονη τέχνη είναι πολύ κοντά: η Art Athina 2026 θα πραγματοποιηθεί στο Onassis Ready από τις 13 έως τις 16 Νοεμβρίου, φέρνοντας ξανά τον χώρο στο επίκεντρο της εικαστικής ζωής της πόλης. Για τον Απρίλιο του 2027 έχει επίσης ανακοινωθεί η πρώτη μονογραφική έκθεση του Δημήτρη Παπαϊωάννου, με επίκεντρο τη ζωγραφική και τα σχέδιά του.
Το Heartbeat / Breathing λειτουργεί έτσι και ως ένα νέο, μόνιμο οπτικό στίγμα του κτιρίου: δύο απλές προτάσεις που μετατρέπουν μια βιομηχανική πρόσοψη σε αφορμή να κοιτάξουμε — έστω για λίγα δευτερόλεπτα — μέσα μας.
Heartbeat / Breathing (2026) — Tim Etchells. Ανάθεση και παραγωγή: Στέγη Ιδρύματος Ωνάση. Επιβλέπων αρχιτέκτονας: Λουκάς Μπάκας. Κατασκευή: Νέον Στάθμη. Φωτογραφίες: © Giorgos Papacharalampous.