Culture

Αχινοί ως ενσυναίσθηση

Από την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026, το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα μας προσκαλεί να γνωρίσουμε το FIVEFOLD, τη δεύτερη ατομική έκθεση της Άλκηστης Μαυροκεφάλου στον χώρο, σε επιμέλεια της Γαληνής Λαζάνη.

Στο FIVEFOLD, η Άλκηστη Μαυροκεφάλου συνεχίζει τη βαθιά, στοχαστική της έρευνα γύρω από την ανθρώπινη ύπαρξη, αντλώντας αυτή τη φορά τη φόρμα και τη γλώσσα της από τη φύση. Όχι ως ειδυλλιακό τοπίο, αλλά ως βιωμένο πεδίο μνήμης, εμπειρίας και ταύτισης. Τα έργα της ξεκινούν από προσωπικά βιώματα, εκεί όπου ο φυσικός κόσμος και τα πλάσματά του μπλέκονται άρρηκτα με την ανθρώπινη υπόσταση.


Άλκηστις Μαυροκεφάλου, fivefold, λεπτομέρεια, νήμα, εξωσκελετοί τζιτζικιών και αχινών, 11 × 11 ×
2 εκ., σε πλεξιγκλάς

Όταν η φύση γίνεται υλικό, μνήμη και χειρονομία

Αχινοί, βράχια και θαλάσσια τοπία, στοιχεία της φύσης μέσα στην οποία μεγάλωσε, επανεμφανίζονται στο έργο της, αυτή τη φορά με μια διαφορετική εικαστική ανάσα. Η πυκνή, σχεδόν εμμονική γραφή των σχεδίων της σε μιλιμετρέ χαρτί δίνει τώρα τη θέση της σε συνθέσεις με μεγαλύτερα κενά, προσφέροντας μια αίσθηση ηρεμίας και παύσης. Το βλέμμα καλείται να σταθεί, να αναπνεύσει και να παρατηρήσει όσα συμβαίνουν ανάμεσα στα ίχνη.

Παράλληλα, τα φυσικά αυτά στοιχεία αποκτούν υλική υπόσταση μέσα από μικρο-περιβάλλοντα που «χτίζονται» σε plexiglass. Εδώ, όμως, εισέρχεται ένας νέος, ανθρώπινα κατασκευασμένος παράγοντας: χειροποίητες δαντέλες φτιαγμένες με κοπανέλι από την ίδια την καλλιτέχνιδα. Πρόκειται για μια παραδοσιακή τεχνική που τείνει να εκλείψει, τα μοτίβα της οποίας αντλούν έμπνευση από το ελληνικό τοπίο. Όπως ακριβώς και στη φύση, έτσι και στο κοπανέλι, η συμμετρία μετασχηματίζεται σε προσωπική, σύγχρονη δημιουργία.

Στα έργα της Μαυροκεφάλου, τα νήματα της δαντέλας μπλέκονται με θραύσματα που συλλέγει από τον φυσικό κόσμο: πουκάμισα τζιτζικιών, κουκούτσια μανταρινιών, ακίδες αχινών. Υλικά ταπεινά, σχεδόν αόρατα, που αποκτούν νέα σημασία και λειτουργούν ως φορείς μνήμης, φροντίδας και παρατήρησης.

Άλκηστις Μαυροκεφάλου, held, στυλό σε μιλιμετρέ χαρτί, 30×42 cm, 2025

Μια ιδιαίτερη πινελιά

Σε ορισμένα σχέδια, ο θεατής θα παρατηρήσει έναν χειροποίητο QR code, δομημένο από μικροσκοπικά στοιχεία. Όταν «διαβαστεί» μέσω κινητού, αποκαλύπτει μια μικρή ψηφιακή αφήγηση, ένα ακόμη έργο μέσα στο έργο. Αφετηρία του αποτελεί μια παιδική ιστορία που θυμάται η καλλιτέχνιδα: αν θέλεις μια ευχή για κάποιον που αγαπάς να πραγματοποιηθεί, ψιθύρισέ τη σε έναν αχινό. Η ευχή μένει προστατευμένη, καλά φυλαγμένη. Ένα μοτίβο που διατρέχει ολόκληρη την έκθεση: η ανάγκη για φροντίδα, προστασία και ενσυναίσθηση.

Σε άλλα νέα, The Great Nothing: Μια παράσταση ανάμεσα στο όνειρο, τη μνήμη και την απώλεια.

Πέρα από το κέλυφος: ενσυναίσθηση και ανθρώπινη ταυτότητα

Παρότι η θεματική του FIVEFOLD φαίνεται να αφορά τη σχέση μας με το φυσικό περιβάλλον, στην ουσία λειτουργεί ως αντανάκλαση της θέσης μας μέσα στον ανθρώπινο κόσμο. Η επιλογή των αχινών, πλασμάτων που συχνά φορτίζονται με στερεότυπα λόγω της εξωτερικής τους όψης, ανοίγει έναν ευρύτερο διάλογο γύρω από το πώς αποδίδουμε ρόλους και ταυτότητες, βασισμένοι σε εξωτερικά χαρακτηριστικά και προσωπικά βιώματα. Η Μαυροκεφάλου επιχειρεί να δει πέρα από το κέλυφος και να προτείνει μια πιο σφαιρική, ευαίσθητη και ενσυναισθητική προσέγγιση προς ό,τι και όποιον μας περιβάλλει.

Ο τίτλος FIVEFOLD παραπέμπει στην πενταμερή συμμετρία των αχινών και των εχινόδερμων, μια ανατομική δομή που μεταφράζεται σε γεωμετρικό μοτίβο στα τρισδιάστατα έργα της έκθεσης. Μια υπενθύμιση ότι η φύση, η επιστήμη και η τέχνη μοιράζονται συχνά κοινές, αθέατες δομές.

Πληροφορίες έκθεσης
Διάρκεια: 22.01.2026 – 07.03.2026
Εγκαίνια: Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026, 19:00–21:00
Χώρος: Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα, Αρματολών & Κλεφτών 48, Αθήνα
Ώρες λειτουργίας:
Τρίτη – Πέμπτη 15:00–20:00
Τετάρτη – Παρασκευή 12:00–20:00
Σάββατο 12:00–16:00

Κεντρική φωτογραφία: Άλκηστις Μαυροκεφάλου, seascape, στυλό σε μιλιμετρέ χαρτί, 19×28 cm, 2025

Ακολούθησέ μας στο Instagram για να μαθαίνεις γρήγορα τα νέα που σε ενδιαφέρουν!