Δύο εκθέσεις, ένα κτίριο, μία βραδιά. Τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου το ARCH στην Πλάκα ανοίγει ταυτόχρονα το «Sand Kills Stones» της Νεοζηλανδής εικαστικού Kate Newby και, στον χώρο του ARCHWorkshop, το «Continental Clip» της κολεκτίβας The Hunchback Society από τη Λισαβόνα. Η μία έκθεση μαζεύει τα θραύσματα της Αθήνας και τα κάνει γλυπτό· η άλλη παίρνει το πιο καθημερινό αντικείμενο —ένα κηροπήγιο, μια σουπιέρα— και το κάνει να σε κοιτάζει πίσω.
Σε άλλα νέα: Δύο καλλιτέχνες επανεξετάζουν τι σημαίνει μουσείο σήμερα
Kate Newby: «Sand Kills Stones» στο ARCH
Υπάρχουν καλλιτέχνες που δουλεύουν με τον χώρο και καλλιτέχνες που τον ακούνε. Η Kate Newby ανήκει στη δεύτερη κατηγορία: διεθνώς αναγνωρισμένη για τις site-responsive εγκαταστάσεις και τις γλυπτικές παρεμβάσεις της, η Νεοζηλανδή εικαστικός φτάνει στην Αθήνα με μια πρόταση που ξεκινά από τους δρόμους της πόλης και καταλήγει στους χώρους του ARCH.
Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός ARCH παρουσιάζει την ατομική έκθεση της Kate Newby με τίτλο «Sand Kills Stones». Κατά τη διάρκεια της φιλοξενίας της στο ARCH, η καλλιτέχνιδα συγκέντρωσε θραύσματα γυαλιού, σκουριά και άλλα υλικά κατάλοιπα από διάφορα σημεία της Αθήνας, τα οποία αποτέλεσαν την πρώτη ύλη για τη δημιουργία των έργων. Τα έργα παρουσιάζονται τόσο στους εσωτερικούς χώρους όσο και στην αυλή του ARCH, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερο τοπίο από υλικά κατάλοιπα και νέες προσθήκες.
Η διαδικασία είναι μέρος του έργου. Στο καμίνι, τα θραύσματα γυαλιού λιώνουν και οι γλυπτοί καθρέφτες λυγίζουν από τη ζέστη· ο μπρούντζος αποκτά πατίνα με το νερό, ενώ μικρά μεταλλικά έργα, φτιαγμένα για να κουβαλιούνται στην τσέπη, αλλάζουν από την επαφή με το χέρι. Σε μια πόλη φτιαγμένη από στρώσεις χτισίματος, φθοράς και επανάχρησης, η Newby αναρωτιέται τι μπορεί να κάνει ένα γλυπτό πέρα από το να πιάνει χώρο: να μαζεύει νερό, να καθρεφτίζει ό,τι υπάρχει γύρω του, να δημιουργεί συνθήκες για να συναντηθούν και να αλλάξουν τα πράγματα.
Η λογική της υλικής μνήμης
Η Newby εξερευνά την ποιητική του τόπου μέσα από γλυπτική, εγκατάσταση και site-sensitive χειρονομίες. Δουλεύει με καθημερινά υλικά — κεραμικό, ύφασμα, γυαλί, σχοινί — τα οποία ενσωματώνει σε τοπία, αρχιτεκτονικές δομές και δημόσιο χώρο, αφήνοντάς τα να συσσωρεύουν καιρό, σκόνη και χρόνο. Οι χειροποίητες γλυπτικές παρεμβάσεις της συνδέονται και ταυτόχρονα αντιτίθενται στα περιβάλλοντά τους, αναδεικνύοντας τις φυσικές και ποιητικές ιδιότητες των υλικών και ενθαρρύνοντας τον θεατή να επανεξετάσει τη σχέση ανθρώπου και χώρου.
Συνήθως μικρής, οικείας κλίμακας, τα έργα της έχουν την ικανότητα να καταλαμβάνουν ολόκληρους χώρους μέσα από αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις. Με αυτόν τον τρόπο, τα εύθραυστα έργα της υποστηρίζουν μια ενισχυμένη αντιληπτική ευαισθησία, τοποθετώντας την πρακτική της στο ιστορικό πλαίσιο της Land Art, με μια αστική, οικεία, φεμινιστική ματιά.
Το «Sand Kills Stones» αναδεικνύει έτσι την ομορφιά και τη δυναμική των φαινομενικά ασήμαντων υλικών της καθημερινότητας, μετατρέποντας τα ίχνη της πόλης σε μέρος μιας νέας καλλιτεχνικής αφήγησης.
Η Kate Newby κατάγεται από τη Νέα Ζηλανδία (Aotearoa) και ζει στο San Antonio του Τέξας. Πρόσφατα παρουσίασε δουλειά της στο Museum Folkwang του Έσσεν και στο αεροδρόμιο του Πόρτλαντ (2026), στη 16η Μπιενάλε της Σάρτζα (2025) και στο Museum of Contemporary Art Australia στο Σίδνεϊ (2024). Έχει εκθέσει επίσης στην Kunsthalle Wien, στο Palais de Tokyo, στο Mori Art Museum και στη Maison Hermès του Τόκιο. Το 2012 τιμήθηκε με το Walters Prize, ένα από τα σημαντικότερα βραβεία σύγχρονης τέχνης της Νέας Ζηλανδίας.
The Hunchback Society: «Continental Clip» στο ARCHWorkshop
Στο ARCHWorkshop, η κεραμική αποκτά χιούμορ. Η The Hunchback Society ιδρύθηκε το 2022 από τους καλλιτέχνες Madalena Parreira και Jorge Nesbitt, που ζουν και δουλεύουν στη Λισαβόνα. Η δουλειά τους κοιτάζει με ειρωνεία τις παραδόσεις των διακοσμητικών τεχνών, από την Ανατολή ως τη Δύση, και την ιστορία της κεραμικής «για χρήση»: κηροπήγια, φρουτιέρες, χτένες, κουτιά.
Τα αντικείμενα μένουν λειτουργικά, όμως είναι φτιαγμένα για να γίνονται αφορμή κουβέντας: θυμίζουν παλιές παραδόσεις, αλλά τις βλέπουν με μια σατιρική, κάπως παράξενη ματιά. Οι δύο καλλιτέχνες δουλεύουν μαζί σε κάθε στάδιο, από το πλάσιμο του πηλού μέχρι το ψήσιμο και το σμάλτο.
Το «Continental Clip» παρουσιάζει έργα που δημιούργησαν μέσα στο 2026: βάζα, κουτιά, κηροπήγια, κανάτες και σουπιέρες που είτε έχουν τη μορφή ζώων είτε περιβάλλονται και «κρατιούνται» από αυτά. Η επιλογή συνοψίζει τις μορφές και τις επιρροές που καθόρισαν τα τέσσερα χρόνια της κολεκτίβας.
Η Parreira διευθύνει το τμήμα χαρακτικής και συνδιευθύνει το τμήμα εικονογράφησης και κόμικς στη σχολή Ar.Co της Λισαβόνας, ενώ δουλεύει και σε χαρακτική, κεραμική και σκηνογραφία. Ο Nesbitt, συνιδρυτής του ίδιου τμήματος στην Ar.Co, διδάσκει σχέδιο, εικονογράφηση και κεραμική· έργα του βρίσκονται σε συλλογές όπως του Ιδρύματος EDP και του Ιδρύματος Carmona e Costa.
Ένα κτίριο φτιαγμένο για διάλογο
Το κτίριο του ARCH σχεδιάστηκε από τις Κατερίνα Βορδώνη και Φανία Σινανιώτη του γραφείου VOIS Architects. Περιλαμβάνει εκθεσιακό χώρο, εργαστήριο και υπαίθρια αυλή στο ισόγειο, αίθουσα διαλέξεων και δημόσια βιβλιοθήκη στον πρώτο όροφο. Η συνεχής αλληλεπίδραση μεταξύ εσωτερικού και της πολυδιάστατης γειτονιάς της Πλάκας ήταν βασικό στοιχείο του σχεδιασμού, με παράθυρα που εκτείνονται κατακόρυφα σε όλο το ύψος του κτιρίου, δημιουργώντας έναν συνεχή διάλογο μεταξύ χώρου και περιβάλλοντος. Ένα κτίριο, δηλαδή, που μοιάζει φτιαγμένο για τη δουλειά της Newby.
Πληροφορίες
Kate Newby, «Sand Kills Stones» — ARCH, Γκούρα 5, Πλάκα. Εγκαίνια: Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, 18:00–21:00. Έως 6 Φεβρουαρίου 2027.
The Hunchback Society, «Continental Clip» — ARCHWorkshop, Γκούρα 5, Πλάκα. Εγκαίνια: Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, 18:00–21:00.
Ώρες λειτουργίας και για τις δύο: Τρίτη–Σάββατο 11:00–18:00 ή κατόπιν ραντεβού. Είσοδος ελεύθερη. Instagram ARCHWorkshop: @thearch.workshop
Επίσης: Το ARCH συμμετέχει στην Art Athina 2026 (12–16 Νοεμβρίου, Onassis Ready), στο Project Space, περίπτερο P8.