«Όποιος μείνει μέχρι το τέλος θα πει την ιστορία. Κάναμε ό,τι μπορούσαμε. Να μας θυμάστε». Αυτά τα λόγια έγραψε με μπλε μαρκαδόρο στον πίνακα εφημεριών του νοσοκομείου Al-Awda ο Dr Mahmoud Abu Nujaila, γιατρός των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, που επέλεξε να μείνει δίπλα στους ασθενείς του ακόμη κι όταν οι ισραηλινές αρχές διέταξαν την εκκένωση του νοσοκομείου. Σκοτώθηκε έναν μήνα αργότερα, στις 21 Νοεμβρίου 2023, όταν χτυπήθηκε το νοσοκομείο. Το σημείωμά του δίνει σήμερα τον τίτλο στην έκθεση Gaza «We Did What We Could. Remember us», που ανοίγει στις 20 Νοεμβρίου στο Ρομάντσο.
Σε άλλα νέα: Σκουριά, γυαλιά και ένα κεραμικό κανίς: Δύο εκθέσεις ανοίγουν μαζί στο ARCH

55 φωτογραφίες, βίντεο και ήχοι από τη Γάζα
Η πολυμεσική έκθεση είναι δουλειά των Γιατρών Χωρίς Σύνορα μαζί με τους φωτογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP). Μέσα από 55 φωτογραφίες, βίντεο και ηχητικά ντοκουμέντα, τεκμηριώνει όσα η οργάνωση περιγράφει ως εκστρατεία γενοκτονίας του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, μετά τις σφαγές που διέπραξε η Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023: τους βομβαρδισμούς, τα ερείπια, τις εκτοπίσεις και τα νοσοκομεία που έγιναν πεδία μάχης.
Οι αριθμοί που συνοδεύουν τις εικόνες είναι βαρείς. Σύμφωνα με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, από τον Οκτώβριο του 2023 ως τον Οκτώβριο του 2025 σκοτώθηκαν περισσότεροι από 67.000 Παλαιστίνιοι και τραυματίστηκαν σχεδόν 170.000. Η οργάνωση έχασε 15 μέλη του προσωπικού της, ενώ την ίδια περίοδο σκοτώθηκαν τουλάχιστον 565 εργαζόμενοι ανθρωπιστικών οργανώσεων.

«Μια πράξη μνήμης»
«Η έκθεση αυτή είναι μια πράξη μνήμης. Μια δέσμευση να μην ξεχάσουμε τι συνέβη και τι εξακολουθεί να συμβαίνει στην Παλαιστίνη», λέει η Γενική Διευθύντρια των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, Χριστίνα Ψαρρά. «Αναγνωρίζουμε πως καμία φωτογραφία και καμία αναφορά δεν μπορεί να αποτυπώσει πλήρως την έκταση της καταστροφής και της γενοκτονικής οδύνης. Τη συνθήκη όπου δεν υπάρχει κανένα ασφαλές μέρος για κανέναν, όπου τα νοσοκομεία γίνονται πεδία μάχης και οι γιατροί αφήνουν μηνύματα απόγνωσης σε πίνακες στα χειρουργεία εν μέσω βομβαρδισμών. Η ευθύνη να θυμόμαστε και να μιλάμε γι’ αυτούς παραμένει συλλογική».
Την έκθεση σχεδίασε η Clothilde Mraffko μαζί με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, ενώ την προσαρμογή για την Ελλάδα υπογράφει η Πηνελόπη Θωμαΐδη. Τα εγκαίνια πέφτουν την παραμονή της επετείου του θανάτου του Abu Nujaila. Τα εγκαίνια γίνονται την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου στις 18:00, και την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου στις 19:00 ακολουθεί συζήτηση για τη Γάζα και τον Λίβανο.

Και ο Νότιος Λίβανος στον ίδιο χώρο
Στον ίδιο χώρο φιλοξενείται και η έκθεση φωτογραφίας «Southern Lebanon: Land Matters», που οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα έστησαν μαζί με τον βραβευμένο φωτογράφο Παναγιώτη Ρόντο για τον Νότιο Λίβανο, οπότε μία επίσκεψη αρκεί για να δεις και τις δύο.
Πληροφορίες
Gaza «We Did What We Could. Remember us»
20 Νοεμβρίου – 3 Δεκεμβρίου 2026
Πολιτιστικό Κέντρο «Ρομάντσο», Αναξαγόρα 3, Αθήνα, Α΄ όροφος (Μετρό Ομόνοια, Μοναστηράκι)
Εγκαίνια: Παρασκευή 20 Νοεμβρίου, 18:00
Συζήτηση για τη Γάζα και τον Λίβανο: Παρασκευή 27 Νοεμβρίου, 19:00
Είσοδος ελεύθερη
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα–Πέμπτη 10:00–18:00, Παρασκευή 10:00–20:00, Σάββατο–Κυριακή 12:00–20:00.
